Chúng ta vốn đã quen thuộc với những loại cây cảnh sinh trưởng trong đất, nước và cần phân bón. Đã đến lúc chúng ta nên tìm hiểu về một loại cây cảnh độc đáo hơn, dễ trồng, dễ chăm sóc mà vẫn mang lại không khí trong lành. Đó chính là Cây không khí (Tillandsia) – một thành viên đặc biệt trong thế giới thực vật, tạo nên cơn sốt trong giới yêu cây kiểng những năm gần đây.
Với hình dáng lạ mắt, không cần đất và khả năng thanh lọc không khí vượt trội, cây không khí đã nhanh chóng trở thành lựa chọn hàng đầu để trang trí bàn làm việc, không gian sống hay tạo nên những tiểu cảnh ấn tượng. Bài viết này sẽ cung cấp cái nhìn toàn diện nhất về loài cây kỳ diệu này, giúp bạn trở thành chuyên gia trong việc trồng và chăm sóc chúng.
Cây Không Khí (Tillandsia) là Gì?
Cây không khí hay còn gọi là Tillandsia, là một chi thực vật thuộc họ Bromeliaceae. Đặc điểm nổi bật nhất của chúng là khả năng sinh trưởng và phát triển mà không cần đất (Epiphyte). Chúng hấp thu toàn bộ chất dinh dưỡng và hơi nước cần thiết trực tiếp từ không khí, sương sớm và bụi bẩn thông qua các vảy nhỏ li ti trên lá.
Cây Không Khí Giống Dứa Mini
Tillandsia có hình dáng bên ngoài khá giống với cây dứa (thơm) hoặc các loài thuộc họ dứa cảnh. Chúng sinh sống chủ yếu ở các vùng núi, sa mạc khô cằn và rừng mưa nhiệt đới của Trung và Nam Mỹ. Là loài cây ký sinh, chúng thường bám vào các cây khác, đá hoặc cấu trúc nhân tạo, không hút dưỡng chất từ vật chủ mà chỉ dùng để làm chỗ dựa, khiến việc cách nhân giống cây không khí trở nên thú vị hơn. Tillandsia có thể phát triển xanh tốt ngay cả khi dốc ngược, tạo nên một vẻ đẹp độc đáo hiếm có.
Lợi Ích Tuyệt Vời Của Cây Không Khí Trong Đời Sống
Cây không khí quả thực là một loại cây đa năng. Chúng không chỉ là một vật trang trí đơn thuần mà còn mang lại nhiều lợi ích thiết thực cho không gian sống và sức khỏe con người.
1. Thanh Lọc Không Khí Hiệu Quả
Cây không khí được ví như một chiếc “máy điều hòa sinh học” cho căn phòng. Trong quá trình quang hợp, cây không chỉ tổng hợp không khí và nước mà còn vô tình hấp thu luôn các khí độc, chất ô nhiễm có trong môi trường. Nhiều nghiên cứu cho thấy, nếu được trồng với số lượng lớn, chúng có thể làm sạch đáng kể bầu không khí, loại bỏ các chất bẩn và độc hại. Thật kỳ lạ là những chất ô nhiễm, độc hại đối với con người lại chính là nguồn dinh dưỡng nuôi sống bản thân của loại cây này.
2. Vật Trang Trí Độc Đáo và Sáng Tạo
Với hình dáng đa dạng, màu sắc phong phú, cây không khí là nguồn cảm hứng bất tận cho việc trang trí nội thất và ngoại thất. Chúng có thể được đặt trong lồng kính, treo lơ lửng, tạo thành bức màn sống, hoặc kết hợp trong các thiết kế biorb air terrarium… giúp không gian trở nên tràn đầy sức sống, gần gũi với thiên nhiên mà vẫn giữ được sự tinh tế, hiện đại.
Khám Phá Các Loại Cây Không Khí Phổ Biến Nhất Tại Việt Nam
Trên thế giới có tới hơn 600 loài Tillandsia khác nhau. Tại Việt Nam, một số giống phổ biến được yêu thích và bày bán rộng rãi nhờ vẻ đẹp riêng biệt và dễ chăm sóc:
1. Tillandsia Tóc Tiên (Usneoides)
Cây không khí Tóc Tiên, hay còn gọi là Spanish Moss, có nguồn gốc từ Tây Ban Nha. Cây có hình dạng dây dài, mảnh mai, buông rủ xuống, chiều dài trung bình từ 70cm đến 2m, thậm chí có thể đạt 3m nếu được chăm sóc tốt.
Đặc điểm nổi bật của Tóc Tiên là không có rễ hoặc rễ rất ít, chủ yếu sống bằng không khí thông qua sự hấp thu của lá. Nếu trồng ngoài trời, nguồn thức ăn chính của cây chính là bụi và các mảnh vụn trong không khí. Khi treo thành hàng ngang, Tóc Tiên tạo thành một tấm rèm sống động, nhẹ nhàng và bay bổng, rất lý tưởng để thay thế rèm cửa thông thường hay tạo điểm nhấn cho hiên nhà. Nếu bạn muốn tìm hiểu kỹ hơn, chúng tôi có bài viết chi tiết về cây tóc tiên là cây gì để bạn tham khảo.
Cây Không Khí Giống Cỏ Xanh
2. Các Giống Cây Không Khí Có Hoa Đẹp
Mặc dù sống không cần đất, treo lơ lửng trên không trung, nhiều loại cây không khí vẫn có khả năng ra hoa rực rỡ không kém gì các loài hoa thông thường.
Các giống có hoa phổ biến tại Việt Nam bao gồm: Ionantha (Kim Yến, Hồng Anh, Thạch Thảo), Bulbosa (Nhân Sâm), Funckiana (Hồ Ly), Stricta (Hồng Anh), Andreana (Sao Mai), Xerographica (Nữ Hoàng). Hoa của cây không khí thường có ba màu chủ đạo là hồng, tím và vàng. Với dáng cây mảnh khảnh, bắt mắt, hoa tươi lâu và khả năng hút khí độc, chúng được trưng bày rộng rãi tại văn phòng, quán cà phê sân vườn.
Cây Không Khí Hồ Ly Funckiana
3. Tiểu Cảnh Cây Không Khí (Air Plant Terrarium)
Tiểu cảnh cây không khí là sự kết hợp giữa hình dáng thanh mảnh, màu sắc của cây không khí với nhiều đồ vật trang trí khác như vỏ ốc, cát biển, đá, rêu… để tạo nên một khung cảnh ấn tượng, thường mang tính nghệ thuật cao.
Với thiết kế mini, Tiểu cảnh cây không khí (Air Plant Terrarium) được ứng dụng rộng rãi trong trang trí nội thất, làm vật trang trí trong các sự kiện, hoặc làm món quà biếu tặng sang trọng và ý nghĩa. Mỗi tiểu cảnh với cách thiết kế không gian khác nhau sẽ mang lại một ý nghĩa riêng biệt cho người sở hữu.
Tiểu cảnh cây không khí kết hợp ốc biển
Hướng Dẫn Chi Tiết Cách Chăm Sóc Cây Không Khí Đúng Chuẩn Chuyên Gia
Nhiều tài liệu không chính xác thường hướng dẫn rằng cây không khí “không cần tưới nước hàng ngày” hay “chỉ cần phun sương”. Tuy nhiên, cây không khí cũng là một loại thực vật, chúng cần nước, ánh sáng và dinh dưỡng để sống và phát triển. Đây là hướng dẫn chăm sóc chuyên nghiệp để cây của bạn luôn khỏe mạnh:
1. Nước (Độ Ẩm)
Cây không khí hấp thụ nước và dinh dưỡng qua lá. Do đó, cách tưới nước cần đảm bảo toàn bộ bề mặt lá được làm ẩm.
- Phun sương: Phun sương hàng ngày để giữ độ ẩm, đặc biệt quan trọng vào những ngày khô nóng.
- Ngâm nước: Cách hiệu quả nhất là đem cây nhúng ngập nước hoàn toàn trong khoảng 2-5 phút, sau đó lấy ra và giũ sạch nước.
- Lưu ý: Tuyệt đối tránh để nước đọng trên nách lá trong thời gian dài hoặc qua đêm, vì điều này có thể gây úng và thối gốc. Cây cần được khô hoàn toàn trong vòng 4 giờ sau khi tưới.
2. Ánh Sáng
Cây không khí vốn ưa ánh sáng nhiều nhưng không chịu được ánh nắng trực tiếp gay gắt.
- Vị trí lý tưởng: Đặt cây ở nơi có nguồn sáng tốt như giếng trời, cửa sổ có rèm che, hoặc khu vực thoáng mát.
- Tránh ánh sáng trực tiếp: Ánh sáng trực tiếp chiếu vào cây trong thời gian dài (nhất là nắng gắt buổi trưa) sẽ làm cháy lá, cây mất nước và “ngủm củ tỏi”.
3. Dinh Dưỡng
Cây không khí không cần quá nhiều dinh dưỡng, nhưng để cây đủ sức phát triển, ra chồi mới và trổ hoa, bạn nên bổ sung định kỳ.
- Loại phân bón: Có thể sử dụng phân bón lá chuyên dụng dành cho hoa lan (loại có hàm lượng đạm thấp) với nồng độ rất loãng (khoảng 1/4 – 1/8 nồng độ khuyến nghị).
- Tần suất: Bón phân 1-2 lần/tháng bằng cách pha vào nước tưới và ngâm cây trong vài phút.
Mua Cây Không Khí Uy Tín Ở Đâu Tại Việt Nam?
Cây không khí đã được du nhập vào nước ta và trở nên phổ biến trong những năm gần đây. Mặc dù địa chỉ bán cây không khí không quá nhiều nhưng cũng không phải là hiếm. Để sở hữu những cây khỏe mạnh và chất lượng, bạn nên tìm mua tại:
- Các vườn ươm hoặc cửa hàng cây cảnh chuyên nghiệp: Họ thường có kinh nghiệm trong việc bảo quản và chăm sóc các loại cây đặc biệt như Tillandsia.
- Các shop bán cây kiểng online chuyên về thủy sinh hoặc terrarium: Những nơi này thường cung cấp đa dạng chủng loại và có kiến thức chăm sóc chuyên sâu.
- Lưu ý: Khi mua, bạn nên chọn những cây có màu xanh tươi, lá không bị khô héo hay có dấu hiệu nấm mốc ở gốc để đảm bảo chất lượng.
Cây không khí không chỉ mang đến cho bạn không gian của những chậu cây mini sáng tạo, độc đáo, giúp con người hòa hợp với thiên nhiên mà còn là món quà ý nghĩa trao tặng người thân yêu.
Tài liệu tham khảo:
- 9xgarden.com
- Các kiến thức về họ thực vật Bromeliaceae và chi Tillandsia