Để đạt được năng suất cao và chất lượng quả như mong muốn cho vụ mùa bưởi diễn tiếp theo, việc áp dụng kỹ thuật chăm sóc sau thu hoạch là vô cùng quan trọng, chiếm tới 50% yếu tố quyết định. Quá trình này bao gồm các công đoạn tỉa cành, làm sạch đất, bón phân và nhiều yếu tố khác. Bài viết này sẽ cung cấp một hướng dẫn chi tiết về cách chăm sóc cây bưởi diễn sau mỗi vụ thu hoạch, giúp bà con nông dân tối ưu hóa năng suất và chất lượng quả.
I. Tỉa Cành Tạo Tán Thông Thoáng Cho Cây
Việc tỉa cành sau khi thu hoạch quả là bước đầu tiên và cần thiết để cây bưởi diễn có một đợt lộc mới ổn định. Hoạt động này giúp tạo tán cây thông thoáng, tăng khả năng tiếp xúc với ánh sáng, đồng thời hạn chế sâu bệnh hại.
Dụng Cụ Cần Thiết
- Kéo cắt cành
- Cưa
- Thang nhôm rút đôi hoặc thang nhôm ghế có tay vịn.
Các Loại Cành Cần Loại Bỏ
- Cành vượt, cành lộc đông mới phát triển hoặc các cành tăm.
- Cành khô, cành bị sâu bệnh.
- Cành mọc quá dày, tạo tán rậm rạp.
Sau khi hoàn tất việc cắt tỉa, nên dùng vôi nước đặc quét lên thân cây từ phần gốc đến độ cao khoảng 80-100 cm để bảo vệ cây.
II. Làm Sạch Cỏ Và Chuẩn Bị Cho Việc Bón Phân
Việc làm sạch cỏ quanh gốc cây bưởi diễn giúp loại bỏ tối đa sâu bệnh và côn trùng gây hại. Đồng thời, loại bỏ cỏ dại tại vùng rễ cây, vốn là một dạng giá thể tự nhiên, còn giúp đảm bảo dinh dưỡng tập trung nuôi dưỡng cây. Tuy nhiên, cần lưu ý không nên lạm dụng thuốc diệt cỏ, vì chúng có thể ảnh hưởng tiêu cực đến bộ rễ cây.
Các Phương Pháp Diệt Cỏ Phổ Biến
- Sử dụng các chế phẩm sinh học thân thiện với môi trường.
- Sử dụng máy cắt cỏ để dọn dẹp nhanh chóng.
Xử lý bộ rễ bưởi diễn trước khi bón phân
III. Kỹ Thuật Bón Phân Cho Bưởi Diễn Theo Từng Giai Đoạn
Bón phân đúng kỹ thuật là yếu tố then chốt, ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng ra rễ, năng suất và chất lượng quả bưởi diễn. Loại đất lý tưởng để trồng bưởi diễn là đất hơi kiềm, với độ pH từ 6-7. Việc cân đối các chất đa, trung, vi lượng và kết hợp các chế phẩm sinh học phun qua lá là rất cần thiết.
Bước 1: Xử Lý Bộ Rễ Bưởi
Dùng cuốc để làm đứt những phần rễ tơ vượt quá hình chiếu tán cây. Việc này giúp tạo ra bộ rễ mới, tăng hiệu suất hấp thu dinh dưỡng, làm tăng độ ngọt của quả và hạn chế lộc đông phát triển.
Trong quá trình này, cây sẽ ở trạng thái ngủ đông, tích lũy dinh dưỡng để chuẩn bị cho giai đoạn phân hóa mầm hoa. Thông thường, từ sau ngày 15-25 tháng Chạp âm lịch sẽ tiến hành tưới nước cho cây.
Lưu Ý Khi Xử Lý Rễ:
- Nếu sau khi xử lý rễ, đất quá khô kéo dài gây héo lá, nên tưới nước duy trì để bổ sung.
- Để hạn chế các loại nấm gây hại cho vết thương ở rễ, nên sử dụng các chế phẩm trừ nấm an toàn như chế phẩm Trichoderma Nano để phun trực tiếp lên phần vừa xử lý.
Bước 2: Cách Bón Phân Cho Bưởi Diễn
Lượng phân bón cần thiết sẽ tùy thuộc vào độ tuổi của cây, giai đoạn sinh trưởng, đặc điểm đất đai, tập quán canh tác và tiềm năng năng suất của giống.
Cách bón phân và các giai đoạn bón phân quan trọng:
- Bón thúc cơ bản (Tháng 11-12 Âm lịch): Đào rãnh xung quanh tán cây, trộn đều phân và bón theo rãnh, sau đó lấp đất lại. Sau khi cắt rễ và phơi đất 5-10 ngày, tiến hành bón vôi với lượng 1-2 kg/gốc (tùy độ chua của đất và tuổi cây).
- Bón phân hóa học: Sau khi bón vôi 5-10 ngày, tiến hành bón phân bằng cách trộn đều các loại phân hữu cơ ủ hoai mục (kết hợp Trichoderma Nano) với phân NPK theo tỷ lệ phù hợp (ví dụ: 5.10.3 hoặc 16.6.16) và các loại hạt đậu tương. Lượng bón cụ thể sẽ tùy thuộc vào độ tuổi của cây. Hỗn hợp phân này được trộn đều với đất và bón theo hình chiếu tán cây, giúp rễ tơ phát triển tốt, cải tạo đất và tăng cường sức đề kháng cho cây.
Nếu thời tiết quá hanh khô và kéo dài, có thể tưới nước bổ sung. Tuy nhiên, nếu thời tiết thuận lợi, không nên tưới nước sau khi bón phân.
4 Giai Đoạn Bón Thúc Cần Chú Ý:
- Lần 1 (Đón hoa): Tháng 1-2 Âm lịch, bón 40% lượng NPK (5.10.3 hoặc 16.6.16).
- Lần 2 (Thúc quả): Tháng 4-5 Âm lịch, bón 30% lượng NPK.
- Lần 3 (Thúc quả): Tháng 7-8 Âm lịch, bón 30% lượng NPK.
- Lần 4: Tháng 9-10 Âm lịch, mỗi gốc bón 1kg NPK 16.6.16 hoặc 2kg NPK 5.10.3 để hạn chế tối đa tình trạng quả bị nứt.
Cận cảnh bộ rễ bưởi diễn sau khi xử lý
Trên đây là quy trình chăm sóc cây bưởi diễn sau khi thu hoạch quả. Chúc bà con nông dân có một mùa vụ mới bội thu với quy trình chăm sóc hiệu quả!