Cây Thiên Lý là loại cây thân leo được ưa chuộng không chỉ bởi hoa có mùi thơm đặc trưng mà còn vì giá trị dinh dưỡng cao. Đây là loài cây ưa ẩm và cần nhiều ánh sáng mặt trời để phát triển mạnh mẽ. Điều kiện sinh trưởng tối ưu cho cây Thiên Lý là nhiệt độ không khí từ 20°C đến 35°C; cây chịu rét kém và sẽ ngừng phát triển nếu nhiệt độ xuống dưới 10°C cây vạn lộc xanh. Để đảm bảo cây sinh trưởng tốt và cho năng suất cao, bạn cần chú trọng đến việc chọn giống và kỹ thuật canh tác đúng chuẩn.
Chuẩn Bị Giống và Thời Vụ Trồng Thiên Lý
Thời Vụ Ươm Trồng
Mặc dù có thể ươm trồng Thiên Lý quanh năm, thời điểm tốt nhất để bắt đầu là vào tiết Đông Chí. Đây là thời điểm lý tưởng để cắt tỉa dây nhánh và diệt khuẩn cho các cây Thiên Lý đã trồng được từ hai năm trở lên, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho việc ươm mầm giống mới.
Cách Chọn và Xử Lý Hom Giống
Để đảm bảo chất lượng, bạn nên chọn những dây Thiên Lý đã già, có da màu xám và vân nhăn nheo, đồng thời không có dấu hiệu bệnh tật. Đường kính hom tối thiểu phải đạt 6–7mm, tốt nhất là 10mm.
-
Cắt Hom: Có hai cách cắt hom để ươm trồng:
- Cắt đoạn ngắn (hom) dài khoảng 30cm để ươm trong bầu đất.
- Cắt đoạn dài 80–100cm để khoanh tròn ươm trong chậu hoặc trồng trực tiếp xuống hố đã chuẩn bị.
-
Xử Lý Hom: Ngay sau khi cắt, cần chấm tro hoặc tàn hương vào vết cắt. Việc này giúp chống chảy nhựa, ngăn ngừa mất nước và sát khuẩn cho hom giống trước khi tiến hành ươm trồng. Đặt hom sao cho đầu thò lên mặt đất khoảng 10cm. Cần tưới đủ ẩm và đặc biệt chú ý chống rét cho cây non qua hai tiết Tiểu Hàn và Đại Hàn.
Kỹ Thuật Trồng Cây Thiên Lý Chi Tiết
Trồng Ngoài Đồng, Bãi
Chọn đất trồng là loại đất pha cát, nơi dễ tưới và tiêu nước tốt, tránh xa các cây to hoặc núi cao che khuất ánh nắng.
- Chuẩn bị đất: Lên luống cao 40cm, mặt luống rộng 40cm.
- Mật độ: Cách 3 mét bổ một hốc trồng kích thước 20 x 30cm. Lót dưới đáy hố bằng phân chuồng đã hoai mục.
- Trồng và Làm Giàn: Khi cây ươm đã leo cao khoảng 50–60cm thì đem ra trồng. Mỗi gốc Thiên Lý cần một diện tích giàn khoảng 10–12m². Nên làm giàn kiểu nhà hai mái hơi nghiêng, có trục nóc hướng Bắc Nam để tối ưu hóa ánh sáng mặt trời.
Trồng Trong Gia Đình, Đô Thị
Đối với các khu vực hiếm đất như nhà ở đô thị, cần xây bồn tối thiểu.
- Chuẩn bị bồn: Bồn xây cao 30cm, lòng rộng 30cm, dài 100cm.
- Lớp lót: Đào sâu xuống đất 50cm. Lót đáy bằng một lớp vỏ dừa đã qua sử dụng, sau đó cứ một lớp xơ dừa lại lấp một lớp đất 10cm. Cách làm này giúp dễ thoát nước và tạo phân bón hữu cơ lâu dài.
- Trồng cây: Trồng bầu Thiên Lý đã phát triển thành cây (dây dài khoảng 50cm). Lấp đất kín bầu, vừa bằng mặt đất và cách thành bồn 30cm. trồng hoa giấy ban công cũng như Thiên Lý, cần tối ưu hóa không gian.
Chăm Sóc Ban Đầu
Sau khi trồng, cần cắm que để cây leo lên. Chỉ nên giữ lại 2 mầm khỏe nhất để phát triển thành dây leo lên giàn, các mầm yếu khác nên loại bỏ. Ngoài ra, cần che đậy khu vực trồng để tránh người và súc vật va chạm vào cây non.
Kết Luận
Trồng [cây thiên lý] thành công phụ thuộc vào việc tuân thủ các yếu tố về nhiệt độ, ánh sáng, và kỹ thuật ươm trồng chuyên nghiệp. Việc chuẩn bị hom giống cẩn thận, chọn thời vụ thích hợp, và thiết kế giàn leo đúng kỹ thuật sẽ giúp cây Thiên Lý sinh trưởng khỏe mạnh, cho hoa và quả đạt năng suất cao, góp phần tô điểm và cung cấp nguồn thực phẩm sạch cho gia đình bạn. Hãy bắt tay vào chuẩn bị để có một giàn Thiên Lý xanh tốt và rực rỡ nhé!